Downburst of kleine tornado in Gelderland
Het noodweer dat gistermiddag en -avond over het land trok, heeft met name in de oostelijke helft van het land veel schade veroorzaakt. Er vielen helaas ook een dode en enkele zwaargewonden te betreuren op een camping in Gelderland aan de Kemperplas. Het beeld dat de schade oproept en het bericht van een ooggetuige, doet vermoeden dat er sprake kan zijn geweest van een kleine tornado of een downburst. Dit zijn fenomenen die men normaal niet vaak in Nederland aantreft, maar in de zomer kan het – indien de condities er goed voor zijn, in uitzonderlijke gevallen plaatsvinden. Amerika heeft regelmatig te maken met (nog zwaardere) tornado’s en zware downbursts. Over een traject van enkele honderden meters zijn bomen met de grond gelijk gemaakt en in hetzelfde pad hiervan zijn ook de caravans de lucht ingegaan en zijn 5 hoogspanningsmasten met de grond gelijk gemaakt. Indien de bomen min of meer rechtlijnig en evenwijdig aan elkaar zijn omgewaaid, is het hoogstwaarschijnlijk een downburst (valwind) geweest: zie ook de sublink voor meer informatie. Maar of het nu om een sterke valwind of tornado ging, de schade is aanzienlijk en ook bij valwinden kunnen snelheden van ruim boven de 120 km/uur voorkomen.
Op de radarbeelden is te zien hoe zich in het zuiden van het land, op de buienlijn een grote, gevaarlijke onweersbui ontwikkelde die gisteravond snel naar het noordoosten trok. Er werden een 20-tal caravans de lucht in getild, die tientallen meters verder in de Kemperplas terechtkwamen. De dode en zwaargewonden bevonden zich in die caravans om te schuilen voor het noodweer. Volgens een woordvoerder van Tennet zijn de hoogspanningsmasten stevig geplaatst en is dit in Nederland voor zover bekend nog niet eerder voorgekomen. Dit geeft mede aan dat de wind kortstondig op betrekkelijk kleine schaal enorm moet zijn geweest en meer dan 120 km/uur. Luchtfoto’s van het gebied kunnen duidelijkheid scheppen over de vraag of het een (kleine) tornado/windhoos of downburst/valwind is geweest. Indien de bomen onder verschillende hoeken of gekromde lijnen zijn gevallen, is het waarschijnlijker dat er sprake is geweest van een (kleine) tornado of krachtige windhoos. Indien de bomen rechtlijnig en min of meer evenwijdig zijn gevallen, is het waarschijnlijker dat er sprake is geweest van een downburst (krachtige valwind).
In het westen van het land was het vooral regenachtig en aan het eind van de middag werd duidelijk dat het noodweer vooral het zuidoosten en oosten zou treffen. Op snelwegen rond Nijmegen kwamen veel bomen en boomstammen terecht en ook was er veel schade aan auto’s door talloze bomen die in Limburg zijn omgewaaid. Hieronder een aantal foto’s die gisteren naar ons zijn opgestuurd.
