De Internationale Walvis Commissie (IWC) komt bijeen in Londen in een poging voor- en tegenstanders van de walvisvaart dichter bij elkaar te brengen. Tijdens een driedaagse informele bijeenkomst wil de voorzitter van de commissie, de Amerikaanse William Hogarth, voornamelijk de gemoederen sussen tussen Japan en Australië.
Japan is nog steeds woedend over een aanval van Sea Shepherd, een organisatie die de walvisjacht bestrijdt, op Japans walvisvaarders in wateren bij de Zuidpool. De actievoerders gooiden afgelopen maandag flessen boterzuur op het dek van Japans grootste walvisschip, de Nisshin Maru. Volgens Japan raakten hierbij verschillende bemanningsleden gewond. De actievoerders zelf claimden dat het boterzuur ongevaarlijk was.
Het actieschip Steve Irwin is in Nederland geregistreerd. Het gevolg was dat de Nederlandse ambassadeur door Japan op het matje werd geroepen. Omdat het schip in Australië zijn thuishaven heeft, moest ook de Australische ambassadeur zich melden. Japan eiste dat Australië de actie publiekelijk zou afkeuren. De minister van buitenlandse zaken Stephen Smith gaf gehoor aan dit verzoek en veroordeelde de actie van Sea Shepherd nog dezelfde dag.
De walvisjacht is onderdeel van de Japanse cultuur. Per jaar worden ongeveer duizend walvissen gedood door het land. Dit is mogelijk door een leemte in een wereldwijd verbod uit 1986. Hierin is de walvisjacht voor commercieel gebruik verboden, maar is de jacht voor wetenschappelijk onderzoek toegestaan. Japan claimt daarom walvissen voor onderzoeksdoeleinden te vangen, ook al wordt het vlees van de walvis uiteindelijk gebruikt voor consumptie.
Ondanks de publiekelijke veroordeling van de actie, blijft de Australische regering een groot tegenstander van de walvisjacht. Sinds het aantreden van premier Kevin Rudd eind vorig jaar leeft het onderwerp in de Australische politiek. Peter Garrett, minister van milieu, heeft verschillende voorstellen gedaan, zoals het kritisch bestuderen van het oude verbod. Ook wil hij dat de IWC meer doet om de walvis tegen gevaren te beschermen, zoals klimaatveranderingen, vervuiling en visserij-activiteiten. Deze voorstellen zullen ook tijdens dit overleg in Londen besproken worden.
Japan heeft gezegd het incident met Sea Shepherd tijdens het overleg opnieuw te willen aankaarten. Om een overeenkomst tussen de twee landen te bespoedigen is door de IWC een expert opgeroepen. Professor Calestous Juma van de Amerikaanse universiteit Harvard heeft ervaring in het bemiddelen bij moeilijke internationale zaken. Hij zal aanwezig zijn bij het overleg.
Het is voorzitter Hogarth al een keer eerder gelukt om partijen nader tot elkaar te brengen. Hij wist Japan vorig jaar te overtuigen zijn plannen - het doden van bultrugwalvissen - uit te stellen. Het is veertig jaar geleden dat er voor het laatst op de bultrug gejaagd werd.
