Luchtdrukrecord en matige vorst
Meteoalarm.eu: kou, sneeuw en storm in Europa
16 februari 2008 - De barometers in De Bilt hebben in februari niet eerder zo'n hoge stand aangewezen. Zaterdag werd 1046,7 hPa gemeten. Het vorige record was 1045,6 hPa op 17 februari 1959**. Vooral in het oosten en zuiden van Europa slaat de winter toe (www.meteoalarm.eu).
De krokuszon van weerfotograaf Jacob Kuiper is zijn tijd vier weken voor (foto: Jacob Kuiper, KNMI/WPI)
Maar ook in ons land mogen de minima er zijn. De vliegbasis Twenthe registreerde -8,8 graden terwijl het daar vlak boven de grond zelf 11,8 graden vroor. Ook de komende nacht worden zulke temperaturen verwacht. Het zijn de laagste temperaturen sinds 22 december 2007 toen Eindhoven -9,8 graden noteerde, voorlopig de laagste temperatuur van deze winter.
Nog een stuk kouder is het ten oostelijk en van ons land. In het oosten en zuiden van Europa is sprake van een kou-inval. De koude lucht dringt zelfs door tot Griekenland waar bar winterweer wordt verwacht De Griekse meteorologische dienst waarschuwt voor extreem lage temperaturen, sneeuw en stormachtige wind, bepaald niet een weertype dat de Grieken vaak meemaken. De kou dringt uiteindelijk zelfs door tot Kreta.
De winter is geen lang leven meer beschoren. Komende week keren de voorjaarsachtige temperaturen geleidelijk terug en volgend weekeinde kan het weer ruim 15 graden worden. Het weer wordt er echter niet beter op, we komen dan weer in een periode met wisselvalliger weer terecht.
**Luchtdrukrecords
Bezitters van een barometer zal het niet ontgaan dat de luchtdruk al dagen lang zeer hoog is. Dit weekeinde ligt één van de hogedrukkernen boven ons land, wat leidt tot recordhoge barometerstanden. Een druk van 1047 hPa komt in ons land zelden en alleen in de winter voor. Nog hoger (metingen sinds 1901) was de luchtdruk alleen op 23 december 1962 (1047,8 hPa), 23 januari 1907 (1047,9 hPa), 27 januari 1932 (1049,2 hPa) en 26 januari 1932 (1050,4 hPa). Deze winter heeft al meer luchtdrukrecords opgeleverd, zoals het drukgemiddelde in de tweede decade van december 2007 (Zie Nader Verklaard- hoge luchtdruk).
Parelmoerwolken
Liefhebbers van fraaie wolken moeten dit weekeinde ook een oogje in het zeil houden. Volgens de verwachtingen kunnen de temperaturen in De Bilt op 22 kilometer hoogte op -87 graden uitkomen. Dat zou voldoende moeten zijn voor parelmoerwolken, maar dit soort verschijnselen zijn niet te voorspellen. Het hangt van een groot aantal toevallige omstandigheden af of ze ontstaan. Het weer werkt in elk geval mee want de komende nachten zijn helder (zie Nader Verklaard).
Zachte winter past in patroon opwarming
De winter van dit jaar hoort waarschijnlijk bij de tien zachtste sinds 1901. De voorlopig gemiddelde wintertemperatuur bedraagt ruim 5 graden tegen 3,3 graden normaal. Vorig jaar beleefden we met 6,5 graden de zachtste winter sinds het begin van de metingen in 1706 (Nader verklaard- zachte winters).
Het verloop van de huidige winter past volledig in het patroon van de laatste dertig jaar. Uit de klimatologische gegevens blijkt dat de opwarming vooral plaatsvindt in de maanden januari en februari. December doet het minst mee aan de opwarming van het klimaat. Die maand was deze winter ook amper kouder dan normaal. De komende decennia kan er best nog eens een koude winter volgen maar de verdere opwarming van het klimaat maakt de kans daarop steeds kleiner. Volgens de KNMI-scenario's liggen de gemiddelde wintertemperaturen rond 2050 tussen 0,9 en 2,3 graden hoger dan in basisjaar 1990 (zie Verder lezen -klimaatscenario's temperatuur).
Koudegetal
Het Hellmann-koudegetal, waarmee het KNMI de hoeveelheid kou van de winter classificeert, is door de vorst rond half december opgelopen tot 19,1. Het koudegetal, dat wordt berekend uit de som alle etmaalgemiddelde temperaturen beneden het vriespunt met weglating van het minteken, biedt de mogelijkheid voor een tussentijdse balans van de winter. Op basis van de gemiddelde temperatuur kan uiteraard pas na drie maanden een vergelijking worden gemaakt met andere winters. Volgens de berekeningen van het koudegetal staat de hoeveelheid kou van deze winter voorlopig bij de vijftien zachtste sinds 1901. Deze winter valt daarmee nog in de categorie zeer zacht maar heeft toch al meer kou opgeleverd dan vorig jaar (4,8), de winter van 2004 (16,3) en die van het jaar 2000 (3,8) (Verder lezen- Koudegetal Hellmann en Nader Verklaard- winterbalans).
*Toelichting bij figuur scenario's wintertemperatuur
Wintertemperatuur (december-februari) in De Bilt tussen 1900 en 2005, en de vier klimaatscenario’s voor 2050 (gekleurde lijnen). De dikke zwarte lijn volgt een voortschrijdend 30-jaar gemiddelde in de waarnemingen. De grijze band illustreert de jaar-op-jaar variatie die is afgeleid uit de waarnemingen (meer uitleg onder Verder lezen- klimaatscenario's temperatuur).
