www.reflectionmaat.blogspot.com
17.08.2010 | Faculteit Geowetenschappen
Modderstroom China veroorzaakte veel doden en vermisten
Modderstromen nog altijd zeer moeilijk te voorspellen
Op 8 augustus jl. veroorzaakte een modderstroom in China vele doden en vermisten. Waar en wanneer een aardverschuiving kan ontstaan is nog steeds zeer moeilijk te voorspellen. Geowetenschapper Theo van Asch van de Univeristeit Utrecht bestudeert modderstromen met behulp van computermodellen en laboratoriumexperimenten. ‘Het is vooral belangrijk om gebieden aan te wijzen waar het risico groot is dat aardverschuivingen kunnen optreden en modderstromen kunnen passeren.’
Modderstromen voorspellen
‘Met behulp van modellen proberen we te voorspellen waar en met welke hoeveelheden regen in een gebied een aardverschuiving ontstaat. Daarvoor zoeken we naar de verbanden tussen bestaande aardverschuivingen en landschappelijke factoren zoals het gesteente, de helling, het landgebruik, enzovoort. In het laboratorium en met behulp van computermodellen simuleren we modderstromen, waarbij we kijken naar het transport, de snelheid en de uitloop/lengte van modderstromen. En de resultaten leiden tot risicokaarten: daarop staan zones met verschillende risico’s voor het optreden van modderstromen.’
Situatie Gansu, China
De berghellingen in de provincie Gansu zijn zeer kaal en steil waardoor er in perioden met zware regenval gemakkelijk aardverschuivingen en modderstromen kunnen ontstaan. Voorafgaand aan deze natuurramp was het negen maanden lang droog in de provincie Gansu. Tijdens grote droogte worden hellingen vaak minder sterk, omdat krimpscheuren ontstaan. Overigens kunnen die scheuren ook al ontstaan zijn door de Sichuan aardbeving in 2008. Na deze droogte ontstond zware regenval. In de nacht van 7 op 8 augustus viel maar liefst 97 mm water in 40 minuten. Dat water kon de bodem zeer snel verzadigen.
Opnieuw gevaar vanwege natuurlijke damwand
Op dit moment dreigt in Zhouqu in de provincie Gansu opnieuw gevaar. De modderstroom heeft, als een soort dam, het dal gedeeltelijk geblokkeerd. Daarachter wordt het water in de rivier opgestuwd. Het gevaar bestaat dat een dergelijke dam doorbreekt als gevolg van de druk van het water, waardoor een nieuwe modderstroom kan ontstaan. Daarom is men met man en macht bezig om met explosieven de damwand op te ruimen. Deze zgn. ‘landslide dams’ komen vaak in China voor.
Vorming van een natuurlijke dalwand als gevolg van een aardverschuiving onstaan tijdens de grote aardbeving van 2008 in het gebied van Sichaun (China).
Modderstromen zijn zeer gevaarlijk
Modderstromen zijn zeer gevaarlijk omdat de snelheid erg groot is (vaak meer dan 50 km per uur) en de modderstroom over een afstand van kilometers materiaal kan meesleuren. De oorzaak ligt bovenin het berggebied: daar is een onstabiele helling gaan schuiven en overgegaan in een modderstroom.
Menselijke factoren
'Het menselijk handelen rondom dit soort rampen compliceert de situatie. Bewoners van de rampgebieden weigeren vaak huis en haard te verlaten en laten zich niet evacueren. Bestuurders zijn na afloop van een ramp geneigd om hun aandacht te verleggen naar andere zaken die op dat moment meer urgent zijn. Hierdoor is er weinig oog voor maatregelen die het ontstaan van nieuwe modderstromen kunnen voorkomen. Deze combinatie van slecht bestuur en planning, gebrek aan geld, slechte constructies en illegaal grondgebruik maken dat er meestal meer slachtoffers vallen dan nodig.’
Meer informatie
Peter van der Wilt, persvoorlichting Universiteit Utrecht, (030) 253 3705, p.m.vanderwilt@uu.nl.
